به طور کلی مشکلات عمده صادرات ایران به تمام کشورهای دنیا نداشتن متولی تجارت در ایران است.

به صورت عمده کالاهای صادراتی در استان خراسان به چند گروه تقسیم می‌شود، اولین گروه کالاهای کشاورزی بوده که گاهی ممکن است فرآیند صنعتی جزئی نیز روی آن انجام شود، دومین گروه کالاهای صنایع غذایی مانند رب، کمپوت، شکلات و شیرینی و لبنیات است که گاهی به آنها صنایع تبدیلی نیز گفته می‌شود. سومین گروه مصالح ساختمانی و فنی و مهندسی بوده و صنایع دستی و روستایی مانند فرش دستباف از دیگر کالاهای صادراتی به شمار می‌آیند.

ما در استان خراسان صادرات صنایعی با پایه نفتی مانند پلاستیک و حتی سیم و کابل نیز داریم، آخرین گروه کالاهای صادراتی استان نیز صنعت فولاد است. با این وجود متاسفانه ما نه تنها در استان، بلکه در کشور نیز صادرات مبتنی بر صنعت و تکنولوژی مانند خودرو و موبایل نداریم.

ما صادرات کالاهای صنعتی با تکنولوژی بالا نداریم، بنابراین صادرات در ایران و حتی استان به موقعیتی و فصلی تبدیل می‌شود، به طور مثال زمانی بیشترین صادرات ما به عراق، رب گوجه‌فرنگی،کمپوت و کنسرو بود اما صادرات صنایعی مانند فولاد به عراق را که به راحتی می‌توانیم از طریق مرزهای مشترک به ترکمنستان و افغانستان صادر کنیم، اقتصادی به نظر نمی‌آید.

با توجه به اینکه استان خراسان دارای مرز مشترک با کشور عراق نیست، ما به اندازه استان‌های مرزی با عراق از مشکلات اصلی تجارت با این کشور آگاهی نداریم اما از مهم‌ترین مسائل مربوط به عراق، بحث ارتباطات است، به طوری که با وجود ناامنی‌های اخیر عراق هرکس بتواند ارتباطات بیشتری برقرار کند، صادرات بیشتری به این کشور دارد.

به طور کلی مشکلات عمده صادرات ایران به تمام کشورهای دنیا نداشتن متولی تجارت در ایران است، به طور مثال وزارت کشاورزی که وظیفه حمایت از کشاورزی را دارد، خود واردکننده جو و گندم است یا وزارت صنعت و تجارت که وظیفه دارد ما را به نقطه‌ای برساند که بتوانیم بگوییم در حال حاضر صادرات کالاهای صنعتی با تکنولوژی بالا داریم، خود را درگیر تجارت کرده، در نتیجه مشکلات ما هم در مرزهای شرقی و هم در مرزهای غربی، نداشتن مدیریت اقتصادی و سازماندهی در حوزه تجارت است.

در خصوص تاثیر ناامنی‌های اخیر کشور عراق بر صادرات استان نیز باید گفت زمانی که در کشوری امنیت نباشد، در تجارت با آن کشور نیز امنیت نیست، در حال حاضر که در عراق امنیت داخلی وجود ندارد، تجارت با آن نیز نه تنها برای ایران، بلکه برای هیج کشوری امنیتی نیست، در نتیجه صادرات ما به عراق نیز به دلیل ناامنی مانند سایر کشورهای واردکننده کاهش می‌یابد.

در پاسخ به اینکه تغییر سیاست‌های اخیر و خودکفایی عراق در برخی کالاهای صادراتی ایران چه تاثیری بر صادرات استان می‌گذارد،نیز باید گفت: هر کشوری در دنیا خود پایه اقتصادش را سازمان‌دهی می‌کند، به طور مثال در گذشته ما کالاهای اولیه و مواد غذایی را از اروپا وارد می‌کردیم اما در حال حاضر در این کالاها به خودکفایی رسیدیم و حتی صادرات این کالاها را به دیگر کشورها داریم، در این صورت اروپا دیگر مواد غذایی به ایران صادر نمی‌کند، بلکه کالاهایی با تکنولوژی و صنعت بالاتر و مواد اولیه کمتر مانند موبایل و عینک را صادر می‌کند.

 اتفاقی که در کشور ما به دلیل نبود تکنولوژی لازم اتفاق نمی‌افتد، همین جایگزینی است، یعنی ما در صورت خودکفایی کشورهای واردکننده در برخی کالاها دیگر نمی‌توانیم جایگزینی برای صادرات آن کالاها داشته باشیم.

انتهای پیام//ب

  • نویسنده : محمدحسین روشنک* 
  • منبع خبر : *رئیس اتحادیه صادرکنندگان خراسان رضوی