سید امیرحسین قاضی زاده هاشمی*

مشهد پایه گذار ایران جدید است و توسعه کشور در عصر جدید از مشهد آغاز می شود و هویت جدید ایرانی شکل می گیرد.

با وجود بارگاه مطهر حضرت امام رضا (ع) در مشهد، تلاقی بین تمدن ایرانی و تمدن شیعی شکل می گیرد، فردوسی بزرگ با احیای زبان و فرهنگ فارسی و قرائت مجدد فرهنگ اهل بیت (ع) جانی دوباره به تمدن ایرانی می دهد.

مشهد مقدس ۴۵۰ شخصیت بزرگ تمدن ساز دارد لذا ماهیت این شهر، تمدن سازی است، بعد از انقلاب اسلامی نیز امام راحل فرمودند که آستان قدس رضوی باید مرکز ایران باشد به این معنا که اگر قرار است تمدن جدید اسلامی شکل گیرد باید کانون فکری آن مشهد باشد و آستان قدس رضوی الگوی آن را ارائه دهد.

رویکرد توسعه در شهر مشهد باید در راستای تمدن سازی باشد و این مهم در همه بخش های شهر از نظر اجتماعی و فرهنگی تبلور یابد و هر فرد که به مشهد پا می گذارد باید رویکرد تمدن سازی آن را لمس کند.

در دولتهای قبل، مصوبه ای با عنوان کریدور علم و فناوری در منطقه مطرح شد که براساس آن باید استانداردهای حداکثری مبتنی بر شاخص ها و ارزشهایی که خود تعیین کننده آن هستیم، تعریف شود به این معنا که براساس آن استانداردها نحوه زندگی کردن تبیین شود، اقشار مختلف تربیت شوند، مشاغل تعریف و به افراد واگذار گردد.

اگر مشابه این مصوبه برای مشهد شکل گیرد، براساس آن باید هر فردی در هر منصب و شرایطی که در این شهر زندگی می کند، رنگ و بوی حضرت امام رضا (ع) داشته باشد تا فردی که وارد مشهد می شود با معرفت عملی این شهر تمدن ساز اسلامی مواجه گردد و همراه با این معرفت مشهد را ترک کند.

در شرایط کنونی مشهد مانند سایر شهرهای ایران به نظر می رسد و جایگاه تمدنی آن در نظر گرفته نمی شود.

این در حالی است که تلاش های بسیار مبتنی بر تبیین جایگاه تمدن سازی مشهد انجام شد که از جمله آن تعیین مشهد به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام بود و در این راستا شاهد تحول فکری و تغییر رفتار در بین مدیران مشهد و استان خراسان رضوی بودیم اما این تغییرات عمیق نشد و به سایر نقاط کشور بویژه حوزه سیاستگذاری در کلان کشور سرایت نکرد.

نمایندگان مشهد در مجلس شورای اسلامی پیشران اختصاص بودجه زیارت به شهرهای زیارتی مثل مشهد بودند، در همین راستا نهادسازی هایی انجام شد و در پی آن معاونت زیارت در استانداری های شهرهای مشهد، قم و شیراز شکل گرفت.

این مساله پشتوانه قانونی نیز دارد به نحوی که موضوع زیارت در قانون برنامه پنجم و ششم توسعه دائمی شده و براساس آن دولت موظف است به کمک آستان های مقدس، شهرداری ها و بخش خصوصی، زیارت را به صورت یک موضوع جدی پیگیری کند.

در همین راستا براساس مواد ۱۲۷ و ۱۲۸ قانون اساسی، یک نهاد تشکیلاتی با اختیارات دولتی، شکل گرفته که می تواند تصمیم گیرنده باشد، ردیف هایی نیز در بودجه سالانه کشور به عنوان پشتیبانی از زیارت درنظر گرفته شده اما بسیار کم است.

در دولت احمدی نژاد، مقرر شد هزار میلیارد تومان به موضوع زیارت در مشهد کمک شود اما فقط ۳۰۰ میلیارد تومان از این محل اختصاص یافت، بعد از آن هم این ردیف کمتر و کمتر شد تا جایی که به ۱۵ تا ۱۶ میلیارد تومان رسید.

با این حال نباید برای توسعه گردشگری زیارت در مشهد به بودجه های دولتی اتکا کرد، باید مردم و بخش خصوصی وارد عمل شوند، در این حوزه آموزش های عمومی بسیار حائز اهمیت است.

*نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی