زیر ساخت های مثلث اقتصادی خراسان رضوی در حال شکل گیری است.

سرمقاله

علیرضا دوانلو

 

رشد و توسعه اقتصادی دو مفهوم کمی و کیفی هستند که از درامد سرانه تا شاخص توسعه انسانی (HDI)را در بر می گیرند، برای دستیابی به این دو هدف مکمل، شاخص هایی در دنیای توسعه یافته تعریف شده است که در کشور ما با ترسیم چهار برنامه پنج ساله در قالب سند افق چشم انداز ۱۴۰۴ و اقتصاد مقاومتی، به برنامه های اقتصادی با تحول نهادهای اجتماعی و تغییر نگرش ها تبدیل شده است که در صورت توفیق می تواند ایران اسلامی را به توسعه پایدار رهنمون گردد. در شرایط کنونی کشور، نیل به این اهداف و آرمانهای توسعه ای ، میسر نمی شود مگر اینکه کارگزاران حکومت در بالاترین بخش اجرایی، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و سرمایه گذاران و کارافرینان در طرحی مدون و تعریف شده اقتصادی فرهنگی با نظارت و همراهی حوزه فرهنگی و گروه های مرجع بتوانند گامهای هماهنگ و موثری را بردارند.

 

استان خراسان رضوی از سال گذشته تاکنون در جهت گیری های رشد و توسعه پایدار، شاهد تحولات و تحرکات ملموسی بوده است که ناشی طرح مثلث اقتصادی می باشد، طرحی که هنوز ابعاد گوناگون آن نهادینه نشده اما با سرعت در حال تبدیل شدن به یک واقعیت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی در پرتو کار و تلاش مردمی است.

 

از این رو عنایت ویژه صاحب نظران، اندیشمندان، مدیران اجرایی در قوه مجریه، نمایندگان مجلس در قوه مقننه، مراجع قضایی در قوه قضائیه، سرمایه گذاران و کار آفرینان در حوزه اقتصادی و گروه های مرجع، روحانیون، ائمه جمعه و به ویژه نماینده محترم ولی فقیه در استان در حوزه فرهنگی اجتماعی را می طلبد تا به دستاوردهای از پیش تعیین شده نائل گردد.

 

این محتوا، همان طرحی است که اینک در خراسان رضوی برگرفته از الگوی قلعه گنج کرمان در حال شکل گیری است و امید بخش افزایش ثروت و رفاه مردم و ایجاد اشتغال در راستای عدالت اجتماعی شده است.

 

بدون تردید اجرای موفق این برنامه نیز همانند هر طرح بزرگ دیگری به ایجاد زیر ساخت ها، وابسته است و اینک که زیر ساخت های مثلث اقتصادی در خراسان رضوی در حال شکل گیری است صاحبنظران رسانه ها نیزازیک سو نقش موثری در این زمینه و از سوی دیگر در افزایش مشارکت های اجتماعی در گروههای مخاطبان خاص و عام و نهادینه کردن این طرح ها و اقدامات دارند.

 

اینجانب به عنوان فردی که در اجرای بخش کوچکی از این طرح بزرگ در چند شهرستان حضور دارم مایلم مطالبی را از محتوای طرح به اطلاع عموم هم استانی های عزیز در شهر و روستاهای خراسان رضوی وکشوربرسانم تا شاید زمینه همراهی با این طرح کم سابقه در تاریخ استان فراهم تر گردد.

 

بخش اجرایی استان و در راس آن شخص استاندارمحترم، یک ضلع مثلث اقتصادی فرهنگی را تشکیل می دهند که در وهله اول، ترسیم و تدوین طرح را برعهده داشته اند، در این مرحله تبیین و توجیه ابعاد مختلف طرح مستلزم ساعت های متمادی و جلسات طولانی بوده که این اقدامات به خوبی به جریان افتاده و بخش عمده ای از نقش آفرینان آتی، نسبت به وظایف خود، آشنا و مطلع شدند و آن را پذیرفتند. اگرچه این مرحله همچنان برای ایجاد و توسعه زیرساخت های استانی، تداوم دارد اما اینک شاهد آن هستیم که مجموعه استانی، مشتاقانه در آستانه شتاب گرفتن طرح قراردارد و هماهنگی های لازم از پایین ترین تا بالاترین سطوح استان انجام شده و ساختار سازی ضروری نیز به میزان قابل قبولی محقق شده است که از آن جمله می توان به ایجاد ( نهاد مردمی مثلث اقتصادی) اشاره نمود که از ابتدای اردیبهشت ماه فعالیت خود را به خوبی شروع کرده و تاکنون برای دهها معین اقتصادی جلسات توجیهی داشته است.

 

 دستگاه اجرایی استان، اولویت اول برنامه ریزی خویش را متوجه تولید کرده و با شناسایی و معرفی فرصت های سرمایه گذاری، انگیزه سرمایه گذاری را بیشتر کرده و با رفع موانع و تسهیل سرمایه گذاری، تهمیدات لازم را برای ورود فعال معین های اقتصادی که همان سرمایه گذاران و کارآفرینان ویژه در بخش خصوصی هستند را فراهم نموده است. مدیران اجرایی، وظایف دیگری مانند آموزش به زیر مجموعه دستگاه اجرایی استان در مرکز و شهرستانهای خراسان رضوی را نیز برعهده دارند تا طی جلسات مکرر نقش فرمانداران، سرمایه گذاران، مردم و ائمه جمعه محترم را در این طرح تشریح و تبیین کنند.  

 

نمایندگان مجلس نیز آمادگی و همراهی لازم را برای انجام امور ضروری در جهت رفع محدودیت قانونی، پیگیری در مورد افزایش سهم اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای استان در قانون بودجه کشور، همکاری در جذب و شناسایی سرمایه گذاران و کارآفرینان و هماهنگی با دادگستری و ائمه جمعه شهرستانها را پیدا کرده اند تا از طرح مذکور حمایت لازم را داشته باشند.

 

 نشست های استاندار با ائمه جمعه و در راس آن نماینده محترم ولی فقیه از سویی زمینه ساز ایجاد نظارت عالیه و از سوی دیگر تاثیر در فرهنگ سازی در حوزه اقتصادی و تشویق مجاهدان اقتصادی شده است.

 

طرح مثلث اقتصادی فرهنگی در نهایت توجه ویژه خود را به سرمایه گذاران به عنوان یک ضلع مهم دارد که در این طرح در واقع مسئول توسعه شهرستان تلقی شده اند و باید بتوانند با فعال کردن مردم و جمع آوری سرمایه های کوچک ، فعالیت اقتصادی را مردمی و نهادینه کنند و به خلق ثروت با بسیج نیروها برای افزایش رفاه عمومی، یاری نمایند.  

 

سرمایه گذاران و کارآفرینان در طرح مثلث اقتصادی با آگاهی از اسناد توسعه بخشی و آمایش سرزمین از وضعیت حداقل هزار روستای مطالعه شده توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی مطلع می شوند و طرح های کسب و کار متناسب با آن را تدوین می کنند.

 

آنان در شهرها و روستاها از طریق فرمانداران، شهرداران و دهیاران با مردم ارتباط مستقیم می گیرند و شش گام مهم تدوین شده که از اعتماد سازی تا تکمیل سرمایه گذاری را شامل می شود به اجرا در می آورند.

 

معین های اقتصادی در واقع عامل توسعه منطقه هستند که وظایف و نقش آنان در قالب تفاهم نامه با استانداری کامل روشن شده است.

 

 سرمایه گذار یا معین اقتصادی در گام های اجرایی با تشکیل صندوق های خرد و تبدیل سرمایه مردمی به شبکه مالی، زنجیره اقتصادی را کامل می کند، این شبکه در برخی شهرستانها شاید مستلزم مطالعه، آموزش، تامین مواد اولیه تا تبدیل شدن به ابزار کار و محصول را شامل شود که در نهایت تامین کننده بازار فروش با نظارت متشکل اضلاع مثلث اقتصادی می باشد.

 

 معین اقتصادی، تامین مواد اولیه ارزان برای ایجاد زمینه توسعه در شهرها و به ویژه روستاها، ایجاد مهارت برای شاغلین و سرمایه گذاران کوچک تا چرخش کامل این زنجیره تولید و عرضه و فروش را حمایت و هدایت خواهد کرد.

 

این زنجیره اقتصادی که ریشه در فرهنگ عمیق الهی در پایتخت معنوی ایران اسلامی دارد اگر با ایجاد گرو ه های اقتصادی، تجربه گردانی معین های اقتصادی و ابتکار عمل آنان همراه شود و قطعا تحقق بخش ( تعاونوا علی البر و التقوی) خواهد بود تا توسعه پایدار را در جوار بارگاه ملکوتی ثامن الحجج علیه آلاف التحیه و الثناء به منصه ظهور برساند.

 

 در واقع ( مثلث توسعه اقتصادی ) شیوه جدیدی است که

 

علاوه بر سرمایه گذاران، عرصه شناسایی و ورود خیران توسعه را فراهم می کند

حمایت دستگاه قضا را از مردم و سرمایه گذار تامین می نماید

حضور سرمایه گذار و میزان سرمایه گذاری را افزایش می دهد

روندهای صحیح اجرایی را تقویت می کند

تمرکز گرایی را به سوی تمرکز زدایی می راند

ثروتها و ظرفیتهای روستاها را شناسایی می کند

توان مردم را برای ایجاد و اشتغال پایدار و سرمایه گذاری افزایش می دهد

یارانه ها را به سمت توسعه و آبادانی هدایت می کند

بوروکراسی اداری را حذف کرده و سرعت تصمیمات و یکپارچگی آنها را بالا می برد

ساختار های اداری را در اجرا اصلاح می کند

موانع اجرایی دست و پا گیر را از سر راه برمی دارد

قوانین مزاحم سرمایه گذاری و توسعه پایدار را از بین می برد

جذب سرمایه گذار و افزایش سرعت توسعه و رونق اقتصادی را ممکن می نماید

فعالیت های تسهیل در سرمایه گذاری را هنجارمند می کند

از اعمال سلیقه شخصی جلوگیری می نماید

وحدت رویه و یکپارچگی در تیم مدیریتی منطقه ایجاد می کند

معیشت خانوار و درآمد سرانه را ارتقاء می دهد.

موجب افزایش امنیت منطقه ای و ملی می شود.

 

 

همچنین سازوکار فراهم شده در طرح به فواید جانبی اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دیگری می انجامد که می توان به موارد ذیل اشاره نمود :

 

هم افزایی استانی و منطقه ای

همسویی و همنوایی با اهداف و منافع ملی

تقویت مشارکت عمومی و امید در جامعه

تقویت وحدت ملی

توسعه آموزش عمومی

گسترش فرهنگ مالی و اقتصادی در سطوح گوناگون اجتماع

پرهیز از منازعات سیاسی و منطقه ای

جلوگیری از عملکرد جزیره ای بخش های اقتصادی

کاهش آسیب های اجتماعی

ایجاد وحدت و همسویی در افراد و گروه های موثر و مرجع در جامعه.

 

برای دستیابی به اهداف اصلی و مستقیم “طرح مثلث اقتصادی فرهنگی” و نتایج جانبی آن تاکنون و بدون فوت وقت حتی در ایام تعطیلات سال جاری، سرمایه گذاران مهم هر شهرستان و منطقه شناسایی شده اند و ظرفیت آنان مورد مطالعه و استفاده قرار گرفته و بدینوسیله معین اقتصادی هر منطقه تعیین شده است که این برنامه تا معرفی و عقد تفاهم نامه با یکصد معین مورد تایید، ادامه دارد.

 

همچنین طرح های نیمه تمام در بخش گردشگری، صنعت، معدن و کشاورزی در مناطق مختلف استان، شناسایی شده اند که در مجموع شامل ۳ هزار و ۳۴ طرح در بخش اقتصادی استان می شود که ارزش آنها بالغ بر ۳۴ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان می باشد.

 

لذا در اجرای طرح برای هر منطقه، یک کارشناس مستقل در استانداری تعیین شده تا فعالیت هر روزه اضلاع و اجزاء طرح را ممکن و تقویت نمایند.

 

در شرایط اقتصادی و مالی نامناسب فعلی، برخی پیشنهادات به مجریان طرح مثلث اقتصادی فرهنگی از جمله حصول نتایج در بخش های زودبازده اقتصادی استان به منظور همراهی گسترده تر مردم و سرمایه گذاران، می تواند موجبات تسریع در توفیقات این طرح را به وجود آورد.

 

از همین منظر نقش بی بدیل رسانه ها در تبیین و معرفی طرح، تشویق مجریان ، نقد به موقع و آگاهانه در قالب اخبار، گزارش ها و مقاالت می تواند راهگشای طرح مثلث اقتصادی شود که برای اولین بار در ابعاد یکی از بزرگترین ومهمترین استانهای جمهوری اسلامی ایران در حال اجرا می باشد.