گردشگری سلامت صنعتی نوپا و بین رشته‌ای است که ده‌ها رشته شغلی را به طور همزمان درگیر می‌کند و می‌تواند نقش مؤثری در ارزآوری و رونق اقتصادی کشور بویژه در دوران تحریم داشته و علاوه بر معرفی فرهنگ متعالی ایران به سایر کشورها، در کاهش ایران هراسی نیز تأثیرگذار باشد.

دکتر سید محمد اکرمی*

گردشگری سلامت صنعتی نوپا و بین رشته‌ای است که ده‌ها رشته شغلی را به طور همزمان درگیر می‌کند و می‌تواند نقش مؤثری در ارزآوری و رونق اقتصادی کشور بویژه در دوران تحریم داشته و علاوه بر معرفی فرهنگ متعالی ایران به سایر کشورها، در کاهش ایران هراسی نیز تأثیرگذار باشد.

گردشگری سلامت صنعتی نوپا و بین رشته‌ای است که ده‌ها رشته شغلی را به طور همزمان درگیر می‌کند و می‌تواند نقش مؤثری در ارزآوری و رونق اقتصادی کشور بویژه در دوران تحریم داشته و علاوه بر معرفی فرهنگ متعالی ایران به سایر کشورها، در کاهش ایران هراسی نیز تأثیرگذار باشد. ضمن آنکه سبب ایجاد اشتغال‌زایی جدی شود. با وجود اینکه در حوزه گردشگری گاهی دغدغه‌های امنیتی مطرح می‌شود، در حوزه گردشگری سلامت این دغدغه وجود ندارد چرا که مشخص است بیمار تحت نظر کدام پزشک و در کدام بیمارستان بستری است.

به طور میانگین هر گردشگر سلامت که وارد کشور می‌شود، دست‌کم سه برابر یک گردشگر عادی ارزآوری دارد و دو برابر آن‌ها شغل در کشور ایجاد می‌کند. از این رو گردشگری سلامت یکی از صنایع پیشرو در توسعه کشور محسوب می‌شود که به عنوان یک صنعت جدید می‌تواند در ایجاد مشاغل دیگر به عنوان صنایع پشتیبان گردشگری و نیز به عنوان راهی برای تبادل فرهنگی میان ملت‌ها، ایفای نقش کند.

اغلب گردشگران سلامت برای درمان‌های تخصصی و فوق تخصصی از جمله درمان سرطان، جراحی قلب، جراحی پلاستیک، بیماری‌های ژنتیکی، نازایی، دندانپزشکی، تعویض مفاصل، بیماری‌های چشم، پیوند اعضا و زیبایی به ایران مراجعه می‌کنند و خوشبختانه کشور ما در تمامی این حوزه‌ها بسیار موفق بوده است. همه استان‌های مرزی و گردشگرپذیر کشور بویژه استان‌هایی همچون اصفهان، فارس، خراسان رضوی، قم و… قابلیت ورود به حوزه گردشگری سلامت را دارند و با همکاری وزارتخانه‌ها و سازمان‌های مختلف نظیر وزارت امور خارجه، وزارت بهداشت، جمعیت هلال‌احمر، نظام پزشکی، اتاق بازرگانی، بیمارستان‌های دولتی و خصوصی می‌توان بیشتر در جذب گردشگران سلامت موفق بود و از پتانسیل‌های اقتصادی و فرهنگی این حوزه بهره‌مند شد.

با توجه به اینکه گردشگری سلامت نیازمند بسترها و زیر ساخت‌های مناسب در حوزه‌های مختلف است باید بکوشیم با ایجاد زیرساخت‌های لازم برای جذب گردشگران سلامت در حوزه‌های مختلف بویژه بیمارستان‌ها شرایط مناسبی را برای اقامت آن‌ها فراهم کنیم.

البته برخی در این میان با طرح استانداردهای دوگانه و با اعتقاد به اینکه «چراغی که به خانه رواست به مسجد حرام است» تصور می‌کنند استفاده گردشگران سلامت از خدمات درمانی کشور با ارائه خدمات درمانی مطلوب به هموطنانمان منافات دارد در حالی که این چنین نیست و می‌توانیم با رعایت اخلاق حرفه‌ای و حفظ کرامت انسانی با این نگاه که گردشگران سلامت علاوه بر خریداری خدمات درمانی، میهمان کشور ما هستند، از پتانسیل‌های اقتصادی و فرهنگی این حوزه بهره‌مند شویم و یقین داشته باشیم که پذیرش گردشگران سلامت در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی کشور منجر به ارتقای استانداردهای این حوزه خواهد شد. رفتار کارکنان بیمارستانی بهینه، تابلوهای راهنما چند زبانه و سرعت عمل افزایش می‌یابد. نقدینگی بیمارستان‌ها افزایش و بیمارستان‌ها رنگ و ظاهر بهتری خواهند یافت.

با اجرای طرح تحول نظام سلامت، ضریب اشغال تخت بیمارستان‌های دولتی بیش از ۹۰ درصد است، در عین حال می‌توان از۵ تا ۱۰ درصد ظرفیت بیمارستان‌های دولتی و ۳۰ تا ۴۰ درصد بیمارستان‌های خصوصی برای پذیرش گردشگران سلامت استفاده کرد و با ایجاد بخش «وی آی پی» و همچنین سایر زیرساخت‌های لازم از جمله مترجم برای پاسخگویی به پرسش‌های احتمالی بیماران و همراهان آن‌ها و خدمات حمل و نقل در همه بیمارستان‌ها، شرایط پذیرش این بیماران را فراهم کرد.

تحریم‌ها با وجود مشکلات اقتصادی متعددی که برای کشور ایجاد کرده است، موجب تسهیلگری در برخی از امور بویژه در حوزه گردشگری سلامت شده به طوری که با پیگیری‌های وزیر بهداشت بتازگی اعلام شده پاسپورت گردشگران سلامت نیازمند مُهر نیست. مهم‌ترین موضوع در این حوزه درآمدزایی گردشگری سلامت برای بیمارستان‌هاست. با توجه به اینکه در سال‌های اخیر بیمه‌های درمانی مطالبات بیمارستان‌ها را با تأخیر زیادی پرداخت کرده‌اند، گردشگران سلامت با توجه به نقدینگی و سرعت عملی که در سیستم ایجاد می‌کنند، می‌توانند در تأمین بودجه بیمارستان‌های کشور راهگشا باشند.

با این حال برای بهره‌مندی بیشتر از پتانسیل‌های نهفته صنعت گردشگری سلامت، نیازمند فرهنگ‌سازی هستیم چرا که فعالیت در این حوزه نیازمند کار گروهی است و با توجه به اینکه صنعت گردشگری سلامت با حوزه‌های مختلفی مانند ویزا، تبدیل ارز، راهنمای بیمار، تبلیغات، حمل و نقل و تیم خدمات درمانی و… در ارتباط است ضرورت دارد برای توسعه این صنعت در کشور و انتفاع کل سیستم از آن، حوزه‌های مختلف با هم همکاری داشته باشند.

*رئیس مجتمع دارویی درمانی هلال ایران